Intro
“Het begint al met de vraag of je een jongen of een meisje bent en wat voor speelgoed je krijgt. Je identiteit is een constructie, zij is constant in ontwikkeling en je hebt haar maar ten dele in de hand. Je kunt bepaalde kleren aantrekken, maar al toont dat dan slechts deels wie je bent, je zal er desondanks door geclassificeerd worden. Je beeldt een type uit maar daarmee ben je het nog niet. Dit mechanisme is wat me fascineert. Daarmee speel ik in mijn werk.”
“In elk werk refereer ik aan een reguliere situatie, waar een specifieke gedragsrol aan ten grondslag ligt. Deze referentie zoek ik binnen het domein van de psychologie, sociologie en film. Ik heb een werkwijze ontwikkeld waarbij ik gebruik maak van improvisatieopdrachten, om binnen het werkscript een (nieuwe) gedragsrol te laten ontstaan”.
Anneke A. de Boer
Je zou haar werken situatieschetsen kunnen noemen. Vaak gaan ze over menselijke gedragsrollen, waarbij fictieve situaties tegenover natuurlijke gesteld en ook uitgespeeld worden. De aanpak die ze hanteert doet me nog het meest denken aan gerechtelijke reconstructies. Alsof ze de werkelijkheid vanuit een herhaling benadert en onderzoekt. Een herhaling in slow motion, minutieus geanalyseerd en in kaart gebracht.
Hoewel Anneke A. de Boer hoofdzakelijk film en fotografie als beeldend medium gebruikt, ligt daar altijd een conceptuele structuur aan ten grondslag. Doorgaans werkt ze projectmatig en in series. De manier waarop ze vervolgens dit materiaal presenteert, heeft meestal de vorm van een installatie. Het filmisch en/of fotografisch beeld vormen de data die onderdeel zijn van een ‘mise-en-scène’.
De kunstenaar zit haar modellen of personages soms letterlijk, maar vrijwel altijd figuurlijk, dicht op de huid. Ze werkt uitermate gedetailleerd en precies en wellicht ook juist daarom is er evengoed sprake van een bepaalde afstandelijkheid. Dit kenmerk maakt aan de toeschouwer duidelijk dat waar we via het werk naartoe getrokken worden niet het personage an sich, maar iets anders is. We krijgen niet zozeer te maken met een analyse van een persoon of personage, maar met een analyse van de rol(len) die een personage of een model in haar werk aanneemt. Zoals in ‘Running and Falling (Actress and Stuntwoman)’, een installatie uit 2004 dat bestaat uit een aantal reeksen filmstills die ze geordend en in delen, ruimtevullend presenteert. De foto’s tonen twee identiek ogende vrouwen die over een weg rennen in een verder vrij neutraal landschap. Ze verbeelden beide eenzelfde personage maar elk heeft echter zijn eigen rol: de actrice rent met een expressievolle theatrale uitdrukking, terwijl de stuntvrouw zich voornamelijk concentreert op de uitvoering van een geënsceneerde val. Geheel tegen de regels van de film in, brengt de kunstenaar in dit werk deze beide personages tegelijkertijd in beeld.
Anneke A. de Boer is gefascineerd door het andere of het dubbele ‘zelf’. Ze stelt zich op als regisseur, laat vervolgens mensen zichzelf opvoeren en speelt zodoende een spel met de werkelijkheid. De werkelijkheid die in de kern – al lijkt het soms anders – even abstract is als de begrippen fictie en fantasie, en daardoor in feite even onzeker. De Boer duidt daarmee op het tere punt van de werkelijkheidservaring, namelijk op de relativiteit ervan. De personages die ze in haar werk opvoert doen me denken aan het kortverhaal ‘De Stemmenimitator’ van Thomas Bernhard: het relaas van een gerenommeerde performer die voor een opvoering uitgenodigd wordt door een prestigieuze maatschappij. De stemmenimitator voldoet met glans aan de wens van zijn opdrachtgevers. Meer nog, na zijn opvoering geeft hij vervolgens nog eens gehoor aan alle verzoeken die het publiek naderhand weet te verzinnen. Wanneer men hem tot slot echter vraagt om zijn eigen stem te imiteren, zegt hij dat niet te kunnen.
In de context van Tabularium zal Anneke A. de Boer de tentoonstellingsruimte benaderen als een ‘tussenruimte’ naar de buitenwereld. Een transit tussen de fictieve wereld en die van de werkelijkheid. De tentoonstelling “She likes to drink her coffee black” is een rolverwisselingstudie waarin gespeeld wordt met verschillende realiteitsbenaderingen. De expositieruimte zal getransformeerd worden tot een gebied waarbinnen men zich bewust wordt van het uitgebreide spel van rollen dat zich dagelijks in en om ons heen afspeelt.
Algemene info
Locatie: Projectruimte CBKNijmegen
Van 27.03.2008 t.e.m. 04.05.2008
