Intro
‘I happened to be in New York on September 11th, 2001.
After the attack the city changed dramatically. It seemed as if the city was under a curfew. Much less people were on the street than usual. The whole city looked like a dead city covered with dust. We gathered at our girlfriend’s apartment and watched the airplanes crashing into the buildings over and over again on television. I started to cry and could not watch the screen anymore. It was a cruel fate for those who were in the airplanes and the WTC. At the same time, I thought about my father, who had served as a kamikaze pilot during the Second World War and survived. I identified the terrorist with my father. I felt deep sadness.
The people who were involved in the incident will never forget what happened to them. Their memories stay and eventually will be passed over to their children. History is not only the accumulation of chronological events, but also the collective memory of people. We live now, but our present life is connected with the past and so is our history. Forgotten memories can suddenly come back to our mind.’
Keiko Sato
Keiko Sato1 werd in 1957 geboren in Iganawa City in Japan. Voordat ze besloot om in Europa een kunstopleiding te gaan volgen, werkte ze tien jaar als verpleegkundige en vroedvrouw in een ziekenhuis in Fukushima. Sinds 1996 woont en werkt ze in Nederland.
Ik herinner me goed het moment waarop ik een aantal jaren geleden voor het eerst over het werk van Keiko Sato hoorde. Niet zozeer de context of degene van wie ik het verhaal hoorde staat me bij, maar veeleer het verhaal op zich. Een verhaal over een site specific kunstwerk wat al de ochtend vóór de opening van de tentoonstelling ten onder ging. Medewerkers van een schoonmaakbedrijf hadden het vakkundig weggeveegd. In de ijver en routine van hun dagelijkse werkzaamheden, zagen ze het kunstwerk als een niets betekenend achtergebleven spoor van een feestje van de vorige avond.
Werken van Keiko Sato zijn uiterst subtiele composities waarbij meestal hoofdzakelijk de vloer van de ruimte als drager fungeert. Het materiaal dat ze in haar installaties verwerkt draagt een vorig leven met zich mee. Het zijn gebruikte, gebroken, beschadigde, verbrande, of andersoortig afgedankte voorwerpen die ze – geïntegreerd in een landschappelijke setting – een aanvullend-nieuwe betekenis meegeeft. Het oorspronkelijke van vergane dingen vervloeit in nieuwe contexten en draagt zodoende bij aan nieuwe inhoud en betekenis.
De gevoeligheid waarmee Keiko Sato haar composities maakt, roept voor toeschouwer stille indringende sferen op. Zo realiseerde ze ondermeer een installatie met glazen bollen en cilinders gevuld met thee. De vloeistof sijpelde gedurende de expositie langzaam op de grond wat groeiende grillige patronen op de vloer achterliet. Naast de associatie die dit beeld oproept met een oosterse theeceremonie bracht Sato door middel van dit concept eveneens de herinnering naar boven aan de tijd waarin zij als verpleegkundige ‘s nachts op zaal urinalen moest controleren. Al is ze er niet bewust mee bezig om haar persoonlijke ervaringen in haar werk vorm te geven.
K.S.: ‘Het sluipt erin en ik ben verrast als ik mezelf weer blijk tegen te komen in wat ik maak’.
Sato zet als een cartograaf een nieuwe omgeving uit en als een kalligraaf beschrijft ze die. Ze gebruikt daarvoor meestal de gehele ruimte die beschikbaar is of haar ter beschikking wordt gesteld. Toch is er geen sprake van een claim op die ruimte. Het werk dringt zich ten opzichte van de ruimte niet zozeer op, maar is veeleer een proces van vergroeiing. Het werk strekt zich nu eenmaal uit tot zover een voorraad aan dingen / aan ruimte reikt. Als een uitgegoten hoeveelheid water of een uitgestrooide zak rijst. Zowel de geïnteresseerde toeschouwer als de argeloze passant wordt gedwongen zich binnen dat ‘getekende’ tijdelijke landschap te begeven. Er is geen omweg mogelijk. Bijgevolg is het niet altijd voor de hand liggend om de ruimte zonder een spoor van onze aanwezigheid te verlaten. De vraag die voor ons toeschouwers opdoemt is, of we dat spoor wat we achterlaten moeten zien als een aanvulling van, dan wel een litteken in het werk.
In het kader van de tentoonstelling ‘Memento’ zal Keiko Sato twee installaties presenteren. Het ene werk wordt gerealiseerd in de voormalige bankkluis, ondertussen voor de 4de keer ingericht als projectruimte ten behoeve van de tentoonstellingsreeks Tabularium. Het tweede werk zal worden gerealiseerd in de daaronder gelegen atoomschuilkelder die bij deze gelegenheid voor het eerst als tentoonstellingsruimte in gebruik genomen wordt.
Het boek dat gerelateerd is aan het werk in de tentoonstelling ‘Memento’ zal gepubliceerd worden bij Episode Publishers in 2009.
Algemene info
Tabularium # 4 – MEMENTO
Locatie: Projectruimte CBKNijmegen
Van 06.01.2008 t.e.m. 03.02.2008
